![Nước Nga trước nỗi lo binh biến - Ảnh 1. Xe của quân Wagner đi qua thành phố Voronezh trên đường cao tốc M-4 nối Matxcơva với các thành phố miền nam của Nga vào ngày 24-6 - Ảnh: Reuters](https://cdn.tuoitre.vn/thumb_w/1100/471584752817336320/2023/6/25/hinh-anh-cho-bai-19-cua-nhat-dang-read-only-16876563580051357448805.jpg)
Xe của quân Wagner đi qua thành phố Voronezh trên đường cao tốc M-4 nối Matxcơva với các thành phố miền nam của Nga vào ngày 24-6 - Ảnh: Reuters
Nổi lên như một trong những nhân vật nổi bật nhất góp sức cho "chiến dịch quân sự đặc biệt" của Nga tại Ukraine, ông Prigozhin giờ lại là tâm điểm của một cuộc nội chiến có nguy cơ bùng nổ trong lòng nước Nga.
Mâu thuẫn lên đỉnh điểm
Sinh năm 1961, ông Prigozhin là một doanh nhân giàu có và được gọi bằng biệt danh "đầu bếp của Putin" nhờ vào hợp đồng cung cấp thực phẩm cho Điện Kremlin.
Đây cũng là nhân vật được cho là có mối quan hệ cá nhân khá gần gũi với ông Putin. Danh tiếng và quyền lực của ông Prigozhin tiếp tục nâng cao khi lãnh đạo tập đoàn Wagner tham gia chiến đấu cùng các lực lượng Nga ở Ukraine.
Tuy nhiên trong suốt nhiều tháng qua, ông Prigozhin đã khiến giới chức Nga khó chịu với hàng loạt phát ngôn chỉ trích. Ông thường than phiền không được hỗ trợ ở Ukraine.
Trong một động thái gây choáng váng hôm 23-6, ông cáo buộc Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu đã ra lệnh phóng tên lửa vào doanh trại của Wagner tại Ukraine và giết chết các chiến binh Wagner.
Đáp lại, Bộ Quốc phòng Nga bác bỏ thông tin trên, trong khi Tổng cục An ninh liên bang (FSB) truy tố hình sự ông Prigozhin vì tội kích động binh biến. Với tội danh này, ông trùm Wagner đang đối diện mức án tù từ 12 - 20 năm.
Tình hình trở nên căng thẳng khi ông Prigozhin tuyên bố sẽ trừng phạt Bộ Quốc phòng Nga và kéo quân từ Ukraine về thành phố Rostov-on-Don. Đây là khu vực tiếp giáp với Ukraine ở miền nam nước Nga, cũng là trung tâm quân sự quan trọng bậc nhất của Nga trong chiến dịch quân sự đặc biệt.
Tính tới chiều tối 24-6 theo giờ Việt Nam, Hãng tin Reuters cho biết đoàn xe của Wagner đã đi qua khu vực thành phố Voronezh, chỉ cách Matxcơva hơn 500km.
Trên Telegram, ông Prigozhin khẳng định đây không phải một cuộc đảo chính quân sự, mà là "cuộc tuần hành vì công lý", và "hành động của chúng tôi không can dự gì tới các binh sĩ".
"Sự phản bội nội bộ"
Trong phản ứng đầu tiên đưa ra chiều 24-6, Tổng thống Putin tuyên bố không để đất nước bị chia cắt. Ông cũng cho biết đã trao đổi với các lực lượng vũ trang, cơ quan thực thi pháp luật, đặc vụ... và kêu gọi họ đẩy lùi các cuộc tấn công của kẻ thù một cách anh dũng.
"Chúng tôi sẽ bảo vệ người dân và đất nước trước mọi đe dọa, bao gồm sự phản bội nội bộ. Những gì chúng ta đang đối mặt có thể gọi chính xác là sự phản bội", Hãng tin TASS dẫn lời nhà lãnh đạo Nga.
Hiện chưa có nhiều phân tích cũng như thông tin chính xác về lý do ông Prigozhin có động thái quyết đoán như trên.
Một số ý kiến từ phương Tây đồ rằng những phát ngôn và hành động của ông trùm Wagner rất có thể đang phản ánh tham vọng chính trị cá nhân.
Trong phát biểu chiều 24-6, dù không đề cập đích danh ông Prigozhin, ông Putin cũng đã nhắc tới hai chữ "tham vọng".
Ông nói: "Tham vọng và lợi ích cá nhân không giới hạn đã dẫn tới hành động phản quốc và phản bội đất nước, nhân dân".
Trong bối cảnh Nga phải dồn tâm sức cho cuộc xung đột với Ukraine và bị phương Tây cô lập, căng thẳng từ vụ "phản quốc" này đang là thách thức lớn cho tương lai nước Nga.
Hiện tại, giới chức Nga cũng như lãnh đạo Chính thống giáo Nga đang kêu gọi sự đoàn kết. Trong khi đó lãnh đạo Chechnya Ramzan Kadyrov khẳng định lực lượng của ông đã sẵn sàng dẹp loạn Wagner, và có thể sử dụng các biện pháp cứng rắn nếu có thể. Trước đây ông Kadyrov cũng là đồng minh của ông Prigozhin, nhưng gần đây bắt đầu có những chỉ trích nhắm vào lãnh đạo Wagner.
Tối 24-6, trong phát biểu đầu tiên sau hàng loạt phản ứng của chính quyền, ông Prigozhin cho rằng tập đoàn lính đánh thuê Wagner là những người yêu nước và họ đang chiến đấu vì điều đó.
Phương Tây theo dõi sát vụ ông trùm Wagner ở Nga
Trước việc biến cố liên quan ông trùm tập đoàn đánh thuê Wagner có thể ảnh hưởng đến chiến sự ở Ukraine, các lãnh đạo châu Âu và Mỹ đều cho biết đang theo dõi sát vụ việc.
Ngày 24-6, sau khi ông Yevgeny Prigozhin, lãnh đạo lực lượng Wagner tuyên bố đã kiểm soát nhiều trụ sở quân sự quan trọng ở miền nam nước Nga, Điện Elysee cho biết Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang theo dõi theo diễn biến vụ "nổi loạn" này. "Chúng tôi vẫn tập trung vào hỗ trợ Ukraine", Hãng tin AFP dẫn thông báo của Điện Elysee.
Tương tự, người phát ngôn Chính phủ Đức cho biết nước này đang cập nhật tình hình. Trong khi đó, Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda nói đã tham vấn thủ tướng và bộ quốc phòng, cũng như các nước đồng minh.
"Diễn tiến các sự kiện bên ngoài biên giới phía đông của chúng tôi được theo dõi liên tục", ông Duda viết trên Twitter. Chính quyền của Thủ tướng Ý Giorgia Meloni cũng cảnh báo người dân sống ở Nga cẩn trọng.
Nhận định về tình hình, Bộ Quốc phòng Anh nói Nga đang đối mặt với thách thức về an ninh lớn nhất thời gian qua. "Trong vài giờ tới, sự trung thành của các lực lượng an ninh Nga, đặc biệt là Lực lượng vệ binh quốc gia, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc cuộc khủng hoảng sẽ tiếp diễn thế nào".
Vương quốc Anh cho biết các lực lượng của Wagner đã di chuyển từ Ukraine đến ít nhất hai khu vực ở Nga và "gần như chắc chắn" đã chiếm các địa điểm an ninh quan trọng ở thành phố Rostov-on-Don, bao gồm cả trụ sở điều hành các hoạt động quân sự của Nga ở Ukraine.
Tuy nhiên Bộ Quốc phòng Anh cũng nói chưa có nhiều bằng chứng về việc đã xảy ra giao tranh giữa lực lượng Wagner và lực lượng an ninh Nga.
Ngày 24-6 Nhà Trắng cho biết Washington đang theo dõi tình hình và tham vấn các đối tác, đồng minh về vụ việc.
Nhận xét về tình hình Nga, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói: "Nga càng giữ binh sĩ và lính đánh thuê trên đất chúng tôi càng lâu, thì càng có nhiều hỗn loạn, đau thương và vấn đề mà họ gặp phải sau đó".
T.Phương
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận