![Bánh răng bừa gói lá dong - Ảnh 1. Bánh răng bừa gói lá dong - Ảnh 1.](https://cdn.tuoitre.vn/thumb_w/730/2022/11/25/banh-la-dong-16693526625051012603686-16693526984281116013434.png)
Gói bánh răng bừa
Bánh có nhiều ở vùng quê Thanh Hóa, bánh gắn chặt với văn hóa nông nghiệp quê nhà, từ cái tên cho đến nguyên liệu làm.
Không ai ở làng tôi biết bánh gói răng bừa có từ bao giờ, chỉ biết trẻ lớn lên, người già đi, cứ mỗi độ giỗ chạp hay Tết đến, mọi người lại quây quần bên nhau gói bánh răng bừa.
Bánh răng bừa hay còn gọi là bánh tẻ (bánh được gói bằng gạo tẻ) hay bánh lá (bánh có thể gói bằng lá dong hoặc lá chuối). Tên bánh tuy nghe rất bình dị nhưng quy trình làm bánh lại khá cầu kỳ, tỉ mẩn.
Nguyên liệu làm bánh cũng bình dân nhưng khi lựa chọn lại yêu cầu độ tinh tế, hài hòa: gạo làm bánh không được quá dẻo hoặc quá cứng; thịt làm nhân không quá nhiều nạc hoặc nhiều mỡ; lá gói bánh phải là lá dong mới đạt được độ thơm ngon.
Lá dong không được quá to hay quá bé; bột làm bánh phải nao (quấy) đúng độ nước (quá nhiều nước sẽ làm bánh bị nhão, ít nước thì bánh lại cứng); khi nao bột phải đánh liền tay, không để bột dính cục...
Nhà tôi có một khu vườn rộng, dong dễ sống, dễ trồng nên bà chọn các khu vực ven tường vừa để giữ đất vừa có lá dùng. Cứ mỗi độ gió đông bắc chớm về, bà sẽ cắt các bụi dong trong vườn để chúng kịp ra những tấm lá mới xanh mơn mởn, chuẩn bị cho mùa bánh Tết.
![Bánh răng bừa gói lá dong - Ảnh 2. Bánh răng bừa gói lá dong - Ảnh 2.](https://cdn.tuoitre.vn/thumb_w/730/2022/11/25/banh-rang-bua-la-dong-1669352842964330987628-16693528609741627521350.png)
Luộc bánh răng bừa
Vào khoảng 27 tháng chạp âm lịch, những tấm lá ấy sẽ được cắt vào, rửa sạch, lau khô để dành gói bánh cúng Tết. Lá dong mỗi năm một lớn, nhưng người cắt lá mỗi năm lại già đi, tôi nhớ khi tôi còn bé cỏn con thường cầm cái thúng nhỏ chạy theo bà nhặt những chiếc lá dong bỏ vào.
Thời gian trôi đi, lưng bà thêm còng, bà không thể len vào bụi dong cắt từng cái lá, thế chỗ ấy là sức khỏe của trẻ thơ, nhưng dáng lưng còng ấy vẫn thấp thoáng cạnh bên mỗi mùa tôi cắt lá.
Bánh thường được làm vào đêm 29, để kịp sáng 30 cúng Tết.
Làm bánh răng bừa khó nhất là khâu nao bột, bà dạy tôi muốn làm bánh răng bừa ngon, gạo phải ngâm tầm 10 tiếng sau đó đem xay nước, lặng vừa đủ độ thì đem nao, khi nao bột chú ý cần quấy đều, lực tay uyển chuyển (khi nước lỏng) vừa nhanh vừa mạnh (khi bột sánh lại) để bột khỏi vón cục, không được để bột chín khi nao...
Không có một công thức nào về lượng nước hay thời gian, tất cả đều ước chừng mà mẻ bột nào cũng sánh đúng độ. Nhân bánh chọn thịt ba chỉ tươi ngon băm nhỏ trộn với mộc nhĩ, hành khô, thêm mắm, mì chính, hạt tiêu, bắc lên bếp đảo sơ cho thơm thì hoàn thành.
Tôi thích nhất công đoạn ngồi quanh cái nia đựng đầy lá dong đã tước bỏ phần cọng cứng phía trên đầu, một bên nồi nhân thơm phức, một bên nồi bột bốc khói nghi ngút, người quét lá vào bánh, người bỏ nhân vào giữa bột, người cuộn lá xoay tròn cho bột phủ kín nhân rồi gấp góc lá lại.
Sở dĩ gọi bánh răng bừa vì bánh có độ to và dài tầm như răng của cái bừa ruộng là ngon nhất. Phải khéo tay lắm mới hoàn thành được bánh răng bừa mà không bị nhân vương ra ngoài. Bên cạnh nia là một cái rổ to để đặt sản phẩm, bánh làm xong phải được xếp chồng lên nhau ngay ngắn để không bị méo mó khi hấp chín.
Chồng bánh cứ cao dần lên theo những câu chuyện ngày Tết trước kia, của người lớn, của trẻ con, của những hoài niệm... Bánh gói xong bỏ vào nồi hấp, hấp đến độ khi mở ra, bột không còn dính vào lá là chín bánh. Bánh bỏ ra đĩa, nóng hổi trên mâm cúng Tết bên cạnh các loại bánh khác như bánh gai, bánh chưng, bánh mật, chè lam, xôi, gà, cá...
Mâm cúng tươm tất, khói hương nghi ngút theo tiếng cúng rì rầm của bà; dưới bếp, chúng tôi giành nhau nếm thử sản phẩm của mình (bánh được chúng tôi đánh dấu theo một cách riêng để đo thử xem ai làm ngon hơn), ồn ào, nháo nhào như chợ 30 Tết.
Năm tháng qua đi, bà không còn nữa. Ngày đưa bà về với quê hương, bố mẹ tôi mang theo vào một bụi dong nhỏ trồng nơi góc vườn. Dong vẫn dễ sống, dễ trồng, ngày một lớn lên, đẻ cây, ra lá...
Nay mỗi độ giỗ bà hay Tết đến, chúng tôi lại quây quần bên nhau gói bánh răng bừa lá dong cúng bà, rổ bánh lại đầy lên theo những câu chuyện về gia đình, về quê hương, về những ngày Tết có bà.
"Món Tết quê nhà" cảm ơn hơn 320 bạn đọc đã gửi bài
Cuộc thi là nơi chia sẻ những bí quyết về các món ăn truyền thống ngày Tết, cũng là cơ hội cho những người con xa quê được dịp chia sẻ những cảm xúc về ngày Tết, những câu chuyện đón Tết, ký ức sum họp ấm áp, mâm Tết xa quê của bạn...
Bạn đọc có thể viết về những câu chuyện thú vị quanh mâm cơm Tết, những món ăn tình thân sum họp gia đình, những món ăn "bắt buộc" phải có trong mâm cơm ngày Tết của từng vùng miền, những món ăn đặc trưng... cũng như tâm tư về ngày Tết quê mình qua ẩm thực.
![photo-1 photo-1](https://cdn.tuoitre.vn/thumb_w/730/2022/11/25/photo-1-1669352950456229304468.jpg)
Thời gian nhận tác phẩm từ ngày 20-10 đến hết ngày 15-12-2022. Lễ trao giải dự kiến diễn ra vào ngày 31-12-2022, tác giả và tác phẩm đoạt giải cuộc thi sẽ được công bố trên giai phẩm Tuổi Trẻ Xuân Quý Mão 2023. Các bài sơ khảo sẽ được in thành sách. Bài dự thi tối đa 1.500 chữ, khuyến khích kèm theo ảnh, video minh họa gửi về email [email protected].
Ban tổ chức đã nhận được hơn 320 bài của bạn đọc. Danh sách bạn đọc gửi bài từ 20-10 đến ngày 25-11:
Tương Quan, Nguyễn Tín, lê tuyết, kim cương, Tuan bui thanh, Hoang Tran, Đinh Trung, Đình Tuấn Đào, Chung Thanh Huy, tran van tam, Van Hung Nguyen, Trang nguyen Thi, Mai Trang, Dung Huynh Thi, phương phương trần, Thanh Xuân Nguyễn, Anh Tu Nguyen, Ngọc Diễm, Hạnh Bảo, Anh Tran, Nhu Phuong, Le Phuc An Nguyen, An nhiên Lý, anhhung phamtruong, Khiem Thi Hoang, Dung Tran, mỹ liên phạm, Phạm Anh Tuấn, Sửu Nguyễn, Hậu Nguyễn, Quang Ngo, Quynh nhu, Thanh Nga Nguyen, Đức Anh, thuy luong, yen pham, lưu thị bình, Mai Nguyen Van, Tuan Dao Minh, Nguyễn Thị Thu, Phú Hữu Huỳnh, Đức Thọ Phạm, Vu ta tu, Le Quoc Ky, Hoà Nguyễn Văn, Le Dieu, Tuan cuong, Hải Yến Trịnh Thị, Minh Trinh, Nhien Phuong, Lê Thanh An, Tuyết Lan Lê Thị, Dũng mai Đức, Thai Hoang, Diệu Lê, Trang Nguyễn Thuỳ, Thanh Kỳ Võ, Bếp của Sen, em Nguyên, thoai ngo, Le Hoang Hiep, Tuấn Khang Nguyễn, Lê Phương Thảo, Vũ Trần,My Nguyen, Dung Ha, Yến Trinh, Minh Phung, Quang Ngo, Minh Loc Duong Van, Nguyễn Hiên, Nga Cao, Thanh Thu Nguyen, Pham Anh Tuan, Hiển Bùi, Hoai Le Thi, Lieu Nguyen, Quynh Truc, thuy chu minh, Sinh Nguyen, Ngoc Tran, phuong hoai, Toản Cao Ngọc, hoan doan, Nguyen Tuong Van, van tu nguyen, huuthinh do, Ruby Pham, Si Lecong, Cao Phan Thanh, My Nguyen, Long Bao quynh, Tôi yêu Việt Nam, Nhung Mai, Thinh Nguyen, nhi Nguyễn, Huyền Nguyễn, Thảo Ngô, Hữu Đức Nguyễn, Tuandao Minh, Duong Le Duc, Nguyen Thi Huyen Nga, Tran Hieu Nguyen, Thanh Tam, phuong hoai, Hoai Vu, Trung mai, van luong, Duc Nguyen Huu, Thi Thuy Tran, Như Hiền, Uc Nguyen, Ngoan Do, Lai Nguye, Binh Nguyen Thanh, Ha Nguyen, Thao Nguyen Hoang, Khanh Ha Ca Vo, lưu thị bình, Quốc rin Pham, Ma Tân Xứ Nẫu, duyên hồng pt, Nguyễn Thị Ánh Nguyệt, Trần Hiếu Nguyễn, my Nguyễn, Dinh Trung, Tho Ton, Tuyen nguyen, Nguyễn Thị Thùy Trang, Dung ha, Vu ta tu, Tèo cao minh, Thi dao mai, Trần Mẫn Đạt Huỳnh, giang vy, Thu Nguyễn, ngoc nguyen, Nguyễn Thi lê My, Thanh Nga Nguyen, Cook Tom, Hoc Nguyen van, tuyethuynh1964, Dieu Linh ha Thi, Dong Nguyen The, Quỳnh Iris de Prelle, Mỹ Hà Đoàn, Duy Buu, Tường Anh Linh, Tuyết Nhung Triệu, Song Dai, Dong Mây Thong, Trang Nguyễn Thị Thùy, Hạnh Bảo, Trần Hiếu Nguyễn, phước vothi, Trần Thị Thoan, vinh hoa nguyen, Đạt Nguyễn Huỳnh, Thị Hiền Lê, Phùng Mỹ Lâm, Hien Duong, Minh Út Nguyễn, Loc Le, Phuong Hoai, Binh An, Ha Thu, Nguyễn Ngọc Hùng, Kim Ngân Cao, Nga Cao, Nguyễn Văn Mai, Hồng Thắm, duc nguyen nguyen, Thi Thuy Tran, Phạm Huỳnh Luân, Dương lê Đức, Tường Anh Linh, ngoc nguyen, Thanh Tú Nguyen dat vo, Hien Le, Hoa Mai, trang pham, lang Ton That, Kim Ha Tran, ngoc nguyen, thanhtuantqn, Trieu Ve, Le Minh Hai PT, Quỳnh Chi Ngô, Chau Que Huynh Ngoc, Diep Bui, Hoi Le Quang, Peter Ben, Anh Thư Pham, Luu Cam Van, khue viet truong, Minh La Thao, Van Hung Nguyen, Xuan Thi, Nhu Y Le Huynh, Si Lecong, Dũng Mai Duc, ngoc nguyen, Nguyen Khanh Linh, Nhung Pham, Kieu Nguyen, Hương Giang Nguyen Thi, Thanh chung chi, Thắm Bùi Thị Ngọc, Hải Bùi Thị, Nguyễn Thị Huyền Nga, Thuy Ho, Khải Trần Kym nè, Nguyễn Nhật Thanh, Yên Trám, Lê Lê, Bích Ngọc, Vũ Thần, Tạ Thanh Hải, Nhà Mây, Tùng Minh, Huong nguyen, Thị Thúy Trần, Hoàng Trần, Thanh chung chi, Vu ta tu, Hạnh Nhân Le, Kim Anh Huynh, Trương Minh Thua, Thương Hoài, Thanh Le, Hành Nghĩa, Thắm Bùi Thị Ngọc, Hồng Anh Nguyen, ThienLoc Huynh, Công Nguyễn, Nẻo Về Thiện Lành, Châu Quế Huỳnh Ngọc, nghia pham, văn Tuấn, Diệu Hiền Dương, Bích Ngọc, manh hoainam ...
BAN TỔ CHỨC
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận